16 Eylül 2012 Pazar

Organik gıdanın farkı yok mu?

16.09.2012

Stanford’un ‘organik ürünün besin değeri, gelenek-selden farklı değil’ araştırması ABD’de hararetle tartışılıyor. Araştırma, vitamin değerlerini karşılaştı-rırken yapay maddelerin ölçümünü hesaba katmıyor

Stanford Üniversitesi’nin yayımladığı araştırma, basında ‘Organik gıdanın farkı yokmuş‘ başlıklarıyla verildi. Organik gıdaya kafadan gıcık olanlar ve endüstriyel tarımı savunanlar,  buna pek sevinmiş olmalı... Neticede araştırma, piyasada daha pahalıya satılan organik ürünün, geleneksel yöntemlerle, hatta ilaçlama  yapılarak elde edilen ürünlerin   vitamin değerinden fazlasını  içermediğini ilan ediyor.
Ayrıntıları araştırırken fark ettim ki ABD’de hararetli tartışmalar dönüyor. İddialar çeşitli... Stanford Üniversitesi’nin GDO devi Monsanto’dan milyonlarca dolar destek aldığından tutun, bu araştırmanın lobinin işi olduğuna dek...
Diyelim ki tüm bunlar komplo teorisi. Ancak araştırmanın yöntemiyle de ilgili itirazlar var. Her şeyden evvel biri organik, diğeri organik olmayan ürünler eşit şartlarda yetiştirilip değerleri birebir kıyaslanmamış. Bu konuda daha evvel yapılmış araştırmaların sonuçları üzerinden analiz ve karşılaştırma yapılmış...

Ya kimyasallar?
Stanford araştırmacıları, binlercesi arasından analize uygun buldukları  237 tanesini seçmiş. Bunun çok azı, organik ve organik olmayan gıdayla kısa vadeli beslenen insanlar üzerine yapılmış. Çoğunluğuysa sebze, meyve, et, süt gibi ürünlerin besin değerlerinin karşılaştırması. Ancak organik ve organik olmayanla beslenen insanların sağlığını karşılaştıran uzun vadeli bir araştırma yok.
Tüm bu verileri analiz eden ekip, gelenekselle organik yöntemle yetiştirilen ürünlerin mineral ve vitamin seviyesi arasında kaydadeğer bir besin farkı görememiş. Kaldı ki araştırmanın ‘zayıf yönü’nün, farklı test yöntemleriyle yapılan araştırmaların karşılaştırması olduğunu  bizzat söylüyorlar.
Oysa gıda, bedenimize sağladığı vitamin ve mineral değerinden ibaret değil. Endüstriyel gıda, yapay renklendiriciler, koruyucular, büyüme hormonları, antibiyotikler,   tarımsal ilaçlar, böcek ilaçlarının da bedenimize girmesinin de aracı.

Tohumun önemi
Organik terimi, genel anlamda bütün bunlardan arındırılarak üretilen tarımsal ürünler demek. Ancak Stanford araştırmasında  antibiyotik, büyüme hormonu, yapay reklendirici, petrokimyasallarla vs. ile ilgili bir değerlendirme göremiyoruz.
National  Geographic Türkiye  editörü ve Buğday Derneği gönüllüsü Oya Ayman, ‘organik-konvansiyonel gıda’ tartışmasında başka bir konuya dikkat çekiyor: “ABD’de organikte de kullanılan tohumların birçoğu hibrid. Türkiye’de de hibrid tohumlar giderek artıyor ne yazık ki. Ama organik tarımda yerli tohum kullananlar çok daha fazla... Besin değerinin en önemli etkeni yerel/atalık tohumlar. Küçük çiftçi, tarımı, biyolojik çeşitliliği, atalık tohumları koruyor. Endüstriyel, monokültür tarım, tek tip, GDO’lu (Türkiye’de yasak olsa da araştırmanın  yapıldığı ABD’de kullanılıyor)  veya hibrid tohum kullanarak   bu çeşitliliği yok ediyor.”
Sonuçta organik veya endüstriyel tarımla üretilen gıda arasında tüketici olarak karar vermek, tamamen bize kalmış. Şahsen ilaçsız, hormonsuz, doğal yöntemle yetiştirilmiş bir ürüne ulaşma ve tüketme şansım varsa, tabii ki onu tercih ederim... Niye gıdanın ilaçlısını alayım?

4 MADDEDE ORGANiK GIDA

1- ORGANİĞİ NİYE SAVUNUYORLAR?
Nedeni besin değerinden çok, insan ve doğaya zararlı işlem, katkı maddesi, gübre, ilaç, hormon kullanılmaması.

2-ORGANİK OLMAYANIN NE ZARARI VAR?
Konvansiyonel tarımda kullanılan kimyasal gübre ve ilaçlar toprağı verimsizleş-tiriyor; kuş, arı, solucan gibi toprağın sağlığı ve biyolojik çeşitliliğin devamlılığı için gerekli türlere zarar veriyor.

3-HER ŞEY İNSAN   İÇİN Mİ?
Organik tarım yöntemleri, sadece insan sağlığı için değil; su kaynakları, verimli tarım toprakları ve yaşanabilir bir dünya için gerekli.

4-BESİN DEĞERİ   DEĞİŞKEN:
Meyve sebzelerin, tahılların, baklagillerin bölgeden bölgeye,  türden türe bu besleyicilik değerleri değişebiliyor. (Araştırmada seçilen örnekler, aynı çiftlikte üretilen aynı tohumdan ve aynı tazelikte olması gerekiyor)