15 Ekim 2010 Cuma
Dr. Hasan İnsel
Dr. Hasan İnsel hinsel@milliyet.com.tr
Saatleri Durduralım

'iYi KOLESTEROL' NASIL YÜKSELTiLiR?

15.10.2010

'İyi'  kolesterol olarak da   tanınan  HDL, ne kadar yüksekse o kadar iyidir diyebiliriz. Buna karşılık 'kötü' kolesterol LDL'yi de düşürmek gerekir. Kolesterol düzeyleriniz, kalp ve damar sağlığınızın önemli bir göstergesidir 


Kolesterol, hücrelerimizde bulunan yağlı bir maddedir. Hücre yapımına yardımcı olur, cinsiyet hormonlarının üretiminde rol oynar. LDL, bütün vücuda kolesterolü taşır ve onu farklı organlara,       dokulara bırakır. Vücudunuzda gereğinden çok kolesterol varsa fazlası kanda dolaşır. 
Zaman içinde dolaşımdaki LDL kolesterol, küçük ve yoğun parçacıklara dönüşür. Bu parçacıklar, kan damarı duvarlarında birikir. Damar duvarlarındaki LDL kolesterol birikintilerine plaklar adı verilir ve bunlar bulundukları yerde inflamasyon, kanama ve kireçlenmeye yol açar. Sonunda plaklar kan damarının içindeki boşluğu doldurmaya başlar ve kan akımına engel olur. Bu durum, kalpteki koroner arterlerde olursa koroner arter hastalığı gelişir. Bu nedenlerden dolayı LDL kolesterole “Kötü” denir.
HDL veya iyi kolesterol, fazla kolesterolü kandan toplayarak karaciğere götüren 'kolesterol çöpçüsüdür'. Fazla kolesterol toplandığından kandaki HDL düzeyi ne kadar yüksekse, kalp damar hastalığı riskiniz o kadar azdır. Ayrıca HDL’nin iltihap önleyici özelliği vardır.
HDL’nin 40 mg./dl.’nin (1.0 mmol/L) altında olması kalp hastalığı riskini artırır.  

Yaşam tarzı değişikliği
Yaşam tarzı ve genetik yapı, HDL üzerinde etkilidir. Sigara, HDL kolesterolü düşürür ve kanın pıhtılaşma eğilimini artırır. Sigara içiyorsanız bırakın. Sigarayı bırakmanız HDL kolesterolünüzü yüzde 10 artırır. Sağlıklı kiloda kalın. Fazla kilolarınızı atmanız HDL düzeyinizi artırabilir. Verdiğiniz her üç kg. için yaklaşık 1 mg./dl. HDL artışı olabilir. Fiziksel aktiviteyi ihmal etmeyin. HDL kolesterolü artırmada en yararlı egzersizler, haftada en az beş defa 30 dakikalık yürüyüş, bisiklet ve yüzmedir. Herhangi bir egzersize başlamadan önce doktorunuza danışmayı unutmayın.

Sağlıklı yağları seçin
Kalp için sağlıklı bir diyette doymuş yağlardan az tüketmek gerekir. Zeytinyağı gibi tekli doymamış yağları seçin. Balık ve omega-3 yağ asitleri içeren besinler, LDL kolesterolü düşürüp HDL kolesterolü artırır. Alkollü içecekleri az tüketin. Bazı çalışmalarda az miktarda alkol tüketimi yüksek HDL kolesterol düzeyleriyle ilişkilendirilmiş ama bu yararlar alkol alımını  tavsiye edecek kadar güçlü değildir.
LDL kolesterolü düşürmek için kullanılan bazı ilaçlar HDL kolesterolü artırabilir. 'Niasin' adlı B vitamini HDL kolesterolü artırmanıza yardımcı olabilir ama bazı yan tesirleri vardır. Doktorunuza danışarak kullanın. Doktorunuz kolesterolünüzü kontrol altına almak için ilaç yazdıysa bunu muhakkak önerilen şekilde kullanın, dozunu değiştirmeyin veya bırakmayın.