16 Eylül 2010 Perşembe

Resimli mecmuaların kokusu başka

16.09.2010

Yıldız, Artist, Hafta, Her Hafta, Yedi Gün. 1940-1960’ler arasında yayımlanan bu ‘resimli mecmua’ların sayfalarını karıştırmak büyük bir haz. 4’üncü Beyoğlu Sahaflar Festivali’ndeki kitap, dergi, plak, grafik, kartpostal ve fotoğrafların arasında kendimi kaybettim

Aym biginning tu siy dı layt. 15 Haziran 1949 tarihli Yıldız dergisinde ‘Londra Radyosunda Ann Shelton’ın şarkılarından’ başlığı altında önce şarkının orijinal sözleri, sonra Türkçe okunuşu ve nihayet tercümesi de yer alıyor. Yani, ‘Hakikati Görmeye Başlıyorum!’
Sabah sabah bu kadar güzel bir program yapamazdım. Taksim Gezi Parkı’nda önceki gün açılan Beyoğlu Sahaflar Festivali’nde standların arasında dolaştım. En çok ilgimi çeken, 1940’ların sonunda yayımlanan ve yabancı ‘artiz’lerin kapaklarını süslediği ‘Yıldız’ dergisi oldu. Mevsimine göre ön kapak, mayolu kadın yıldızlar ya da portrelerle süslü. Arka kapak ise erkeklere ayrılmış!
Yıldız dergisi, fotoğraf ve haberleriyle eski, naif günlerin özlemini çektiriyor insana. Hele dönemin reklamları yok mu! Dönemin tüketim alışkanlıkları, hayat tarzına dair ne çok şey anlatıyor. Hepsini tek tek çerçeveletip duvarıma asmak geldi içimden. Mesela: ‘Yalnız bu pudrada bir sır mevcuttur’. Reklamda öpüşen bir kadınla erkek   illüstrasyonu, yanında ‘Zihninizde canlandırınız’ ibaresi. Gel de bayılma!
Resimli haberler bölümünde Gary Cooper’ın başrolde olduğu ‘Task Force’ filminin çekimlerinden haberler, ‘çocuk artist’lerden Sue England’ın mayolu fotoğrafı, ‘The Great Siner’ filminin çekimleri esnasında ‘artistlerle teknisyenlerin beraberce yediği öğle yemeğinden bir kare. Ingrid Bergman’ın portresinde ise ‘gezmeyi sever, imza avcılarından nefret ederim’ başlığı. Hollywood yıldızı Rita Hayworth’a dair bilinmeyenler. Arada yine reklam alalım: ‘Saçlarınıza bu Briyantin Paris modasını temin eder. Hey gidi hey!’

Türkan Şoray-Zeki Müren kapağı
‘On beş günlük sinema mecmuası’ Yıldız o kadar tutulmuş ki 1960’larda yerli versiyonu ‘Artist’ yayınlanmaya başlamış. Türkan Şoray’ın ön, Zeki Müren’in arka kapağı süslediği derginin 58’inci sayısını aldım. Tarih, 29 Ağustos 1961. Editoryal şu sözlerle başlıyor:
“Sevgili Okuyucular. Geçen haftanın hadiseleri daha ziyade hazırlık devresinin sonuna yaklaşmaktan gelen bir sürat içinde cereyan etti. Hemen bütün rejisörler, şöhretli yıldızlar ve daha az şöhretlileri, bu mevsime yetiştirecekleri eserlerin son çalışmalarını bitirme hamlesi içindeydiler. Bu çalışmalarla ilgili yazıları ayırdığımız sayfalarda bulacaksınız.”  Artist’in bu sayısında neler var neler: Leyla Sayar ve Muzaffer Tema’yla    ‘10 sualli psiko-test’, Muhterem Nur’la Işın Kaan’ın nişanlanması, Ümran Taşkent, Mualla Kavur ile röportaj ve Gönül Yazar’ın tekrar sinemaya dönme kararı.

76 sahaf var
Beyoğlu Sahaf Festivali, bana göre şehirde eylülün en şahane etkinliği. İster kendi koleksiyonunuz için, ister hediye olarak sayısız alternatifle dolu. Cumhuriyet öncesi ve ilk yıllarına ait hisse senetleri koleksiyonları, Osmanlı tapuları, eski çizgi romanlar, 1950’li yılların orijinal sinema afişlerinin yanı sıra tarihi kişiliklerin, liderlerin imzalı evrakı, mektupları da festivalde sergileniyor.
En güzeli, sadece Beyoğlu bölgesinden değil, Kadıköy, Moda, Ortaköy, Şişli ve Beyazıt’taki sahafların bu festivale katılması. Hepsini bir arada bulmak için müthiş bir fırsat! Meraklılarına son bir not:                        28 Eylül’de 100 değerli kitap müzayedeyle satılacak.
Müsaadenizle, şimdi ikinci sahaf turuna çıkıyorum.



5 TL’ye roman
-Yıldız dergisi normalde 7, sahaflarda 5 TL’ye satılıyor. Artist biraz daha pahalı, 10 TL.
-Hafta ve Yedigün dergilerini 2.5 TL’den bulmak mümkün. Toplu alışveriş yaparsanız fiyatlar daha da düşüyor.
-Normal fiyatı 400 TL olan eski bir kitap, 100 TL’ye alınabilir.
- 1 TL’ye eski kartpostallar, 5 TL’ye romanlar bulabilirsiniz. 


AVA GARDNER VE ŞEKER BAYRAMI
Hafta’nın 19 Haziran 1953 sayısının kapağında Ava Gardner var. Kapak içinde yıldız falı (yıldızınıza bakıyoruz) ve üçüncü sayfada ‘Bayram Neşeli Geçti’ haberi: “Bu yıl Şeker Bayramının iyi ve güzel havalara rastlaması, çocuklar kadar büyükleri de sevindirmiştir. Bilhassa şehrimizde (İstanbul) sabahın erken saatlerinde başlayan ziyaretler, güneş batıncaya kadar devam etmiş, mesireler, eğlence yerleri ve yavaş yavaş açılmaya başlayan plajlar, dinlenmeğe ve eğlenceye susamış olan İstanbullularla dolmuştur. Bu sayfayı süsleyen resimlerde Lüna Park’ta yavrusuyla birlikte eğlenen anneyi görüyorsunuz.”
Hafta, salt artiz ve eğlenme haberlerinden ibaret değil. ‘Başvekil şehrimizde’ başlığıyla Adnan Menderes’in fotoğrafı, ‘geçen hafta’ Rusya’nın verdiği dostluk notası, NATO generallerinin memleketimizi ziyaret etmeleri ve Kore mütareke müzakerelerine de yer verilmiş.