Artık olmayan semt
Şarkı söyleyip, dans ederek yaşayan, çiçek satıp fal bakarak hayatlarını kazanan romanlar, yüzyıllardır yaşadıkları yerden sürüldü. Böylece Sulukule de tarih oldu
Çoğunlukla roman vatandaşlarımızın yaşadığı Fatih’teki semt, İstanbul’da surların en alçak olduğu bölge olması ve Bayrampaşa Deresi’nin burada bulunması nedeniyle bu adı almıştır.
Sulukule’nin batısına denk gelen surlar, Bizans İmparatoru II. Theodosius tarafından M.S. 6’ncı yüzyılın başında yaptırıldı. Bölgede yerleşim 10’uncu yüzyıla dayanmaktadır. Bizans döneminde Hindistan’dan geldiği iddia edilen Romanlar, Ortodoks Kilisesi tarafından falcılık ve sihirbazlık gibi faaliyetlerle suçlanınca kara surlarının dışında yaşamaya zorlanır.
1453’te İstanbul’un fethinden sonra şehri canlandırma amaçlı olarak, farklı bölgelerde yaşayanları İstanbul’a çekme politikası ile romanlar davet edilince, bir kısmı Ayvansaray’da Lonca mahallesine bir kısmı da Sulukule’ye yerleşmişti. İstanbul’un fethinden sonra müslüman olan romanlar, dans ve müziğin yanı sıra kente pek çok yönden katkıda bulundu, sarayın mehter takımını kurdu. Dönemin en iyi, en zengin katırcıları, sepetçileri, Sulukule’den çıkardı.
Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde Sulukule’de eğlence evleri yoktu. Bu evler ilk kez 1946 yılında Turan Aziz Beler’in ‘Beyoğlu Piliçleri’ kitabında rastlanır. Beler, kitabında dekoru sade, temiz bir odada şarkı söyleyip dans eden genç kadınlardan bahseder.
Sulukule’nin en görkemli yılları 1950’li ve 1960’lı yıllardır. Bu dönemde Sulukule’deki üç eğlence evine ancak randevuyla gelmenin mümkün olduğu söylenir. Zeki Müren, Müzeyyen Senar gibi birçok ünlü ses sanatçısı eğlenmek amacıyla Sulukule’ye gelirken, bugünün popüler isimleri Hüsnü Şenlendirici, Adnan Şenses, Kibariye gibi isimler de Sulukule’de yetişiyorlardı.
Yıkım üzerine yıkım
Menderes döneminde, Vatan Caddesi yapılırken, Edirnekapı’da surların bir bölümü ve Sulukule’deki 29 ev yıkılır. Semt, biraz daha surlara doğru kayarak, sur boyuna yerleşmiş olan Haticesultan ve Neslişahsultan mahalleleriyle kaynaşır. 1985 yılında Sulukuleliler, Turizm Bakanlığı’na ‘Gösteri Evleri Projesi’ ile başvurup olumlu yanıt alır. Eğlence evlerinin sayıları 34’e çıkar. Yarı yasal olan bu işletmelerde 3 bin 500 kişi çalışmaktadır. Bu dönemde mahalle ekonomik olarak kalkınır. 1990 yılında, Sadettin Tantan’ın Emniyet Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu İstanbul Bölge Başkanlığı’na seçilmesiyle, Sulukule’deki eğlence evlerine baskınlar başlar ve çoğu kapanır. Tantan’ın 1994’te Fatih Belediye Başkanı seçilmesi ise kalan birkaç tanesinin de boşaltılmasına neden olur ve bölge tekrar fakirliğe teslim olur.
2005 yılında Bakanlar Kurulu ‘Sulukule Kentsel Yenileme Projesini’ kabul etti. Romanlar semtlerinden gönderilecek, binalar yıkılacaktı. STK ve bazı derneklerin itirazları kabul görmedi Kültür ve Tabiat Varlıkları Yenileme Kurulu, projeyi onadı. Projenin yürütücülerinden Fatih Belediyesi, çoğunluğu Roman 346 kiracıyı konut edinme hakkı tanıyarak TOKİ’nin Gaziosmanpaşa’daki evlerine gönderdi. Ancak gidenler yeni yerlerinde fazla tutunamadı. Gelir kaynakları ortadan kalktığı için aidatları ödeyemeyince, evlerini satıp ortada kaldılar.







