Atatürk, reklam ve tabu

Anadolu Sigorta’nın Atatürk’lü reklamını eleştirince okurlardan tepki mailleri yağdı. Türk filmlerindeki gibi haykırıp “Durun, biz kardeşiz” diyesim var!

Geçen gün “Sigorta reklamında Atatürk’ün ne işi var?” diye yazdım. Yazmaz olaydım. O kadar çok tepki geldi ki hepsini yayınlamaya kalksam üç günlük yazı dizisi olur.
Bu arada Celal Bayar’ın torunu Prof. Emine Gürsoy Naskali, reklam filminin gerçeği yansıtmadığını açıkladı. İş Bankası tarihi yazarı Prof. Kocabaşoğlu da bu bilgiyi doğrulamış. Ancak tepkilere bakacak olursak, koskoca profesörler de yalancı ve Atatürk düşmanı ilan edilebilir! Reklama gelen tepkiler, toplumun bir kesimi hakkında önemli gözlemler yapma şansı veriyor. Çıkardığım sonuçlar şöyle:
1. İster sigorta reklamı olsun, ister anekdot... Atatürk’le ilgili herhangi bir şey yazmak, içinden Atatürk geçen herhangi bir şeyi eleştirmek, Türk insanının ne kadar toleranssız ve tepkisel olduğunu gösteriyor.
2. Reklamı beğenen çok. Zaten benim de kurgu, oyunculuk açısından eleştirim olmadı. Ancak sırf reklam güzel diye Atatürk’ün ‘ticari amaçla’ kullanılmasını dile getirmek bile sorun.
3. İnsanların çoğu, “O günleri, unutulmuş değerleri bize hatırlatıyor” diye reklamı çok sevmiş, duygulanmış. Bu nedenle herhangi bir eleştiri ‘Atatürk düşmanlığı’ diye algılanıyor. Kimse şunu sorgulamıyor: Reklamlarla mı özlem gidereceğiz? Değerlerimizi hatırlamak için reklamlara mı ihtiyacımız var?
4. Bazı okur tepkilerindeki nefret dilini, kabalığı ve öfkeyi gördükçe hüzünlendim. Bunu yazanlar, gerçekten Atatürkçü olamaz diye! Bir yandan da öfkeyi  anlıyorum. Çoğu gidişata bakarak kötümser, mutsuz ve yalnız hissediyor.
5. Sanırım okurları zıvanadan çıkaran şey, “Atatürk düşmanı” dedikleri Engin Ardıç’ın konuyla ilgili yazdığı yazıdan bahsetmem. Sevgili okurlar, ben bu mantığa karşıyım:
Ardıç’tan bahsetmiş olmam, her görüşünü savunduğum, destekçisi olduğum anlamına gelmiyor. Aynı şekilde, Ardıç’ın her yazdığını kafadan etiketlemenin de doğru olmadığına inanıyorum.
Bilmem anlatabildim mi?

OKURDAN REKLAM YORUMLARI UNUTULAN DEĞERLER
Sayın Evin, Anadolu Sigorta’nın, Atatürk’ün talimatıyla kurulduğu ve bugüne kadar verdiği ana teması üzerine kurulu reklamı acımasızca eleştirmiş ve kendinize Engin Ardıç gibi dengesiz birini de destekçi olarak takdim etmişsiniz. (...) Atatürk’ün içinde bulunduğu ve o zamanın koşullarında neler yaptığını anlatan her film, reklam filmi dahi olsa bence kıymetli. Ve bu reklamla unutulmuş bir takım değerler hatırlatılıp, nereden nereye geldiğimiz vurgulanıyor. Tabii görmek isteyenlere... - Serhat A.
Cevap: Serhat Bey, tamamını alıntılayamadığım yazınızda psikolog olduğunuzu belirtmişsiniz. Ama gözlemleriniz yüzeysel, ne dediğimi kendi gözlüğünüzden bakarak değerlendirmişsiniz. Gerçekten psikolog musunuz?

SÜMERBANK DA MI YAPSIN
Bazı kişiler bu sigortayı Atatürk kurduğu için böyle hakları olduğunu söylüyorlar. Bunu doğru kabul edersek, Sümerbank, Şeker Fabrikaları vb. de benzer reklamları yapsa doğru olur mu? Sonuç olarak bu sigorta ticari bir kuruluştur ve bu reklamdan ticari bir kazanç beklemektedir. - Efe H.
Cevap: Efe Bey, yazdığımı anlayan nadir okurlardan olduğunuz için mümkünse size kırmızı kurdele takmak istiyorum. Şaka!

ATATÜRK TABU MU?
Sayın EVİN, Atatürk tabu mu? O da bizim gibi bir insan. Onun da beş duyusu var, o da acıktı, o da yaşadı, o da bizden biri. Sizin gibi insanlar bu ülkenin insanlarının gerçek anlamda Atatürk’ü sevmesinin önünde hep engel oldu.
Atatürk mezarından çıksa gelse önce Atatürkçülerden başlar bu vatanı düzeltmek için. Niye fikirlerini öğretmiyoruz? Yok büstünü dik, aman sakın dokunma, reklamda oynayamaz, filmde oynayamaz. Yazık size! - Şahin Ç.
Cevap: Şahin Bey, Atatürk’ün tabulaştırılmaması konusunda sizinle hemfikirim. Her yerli sermaye reklamında Atatürk’ü kullansa, ne olur? Tartışma budur, Atatürk’ün büstleştirilmesi değil.

PARA HER ŞEY!
Bugün Anadolu sigortaya bu mesajı yazdım: Sadece firmaya müşteri sağlamak, yani kasayı doldurmak için reklam ajansının oyuncağı olmasını Atatürk görmüş olsaydı ne yapardı acaba? ‘Para her şey! Değerler hiçbir şey...’ diyen bu kafadaki yöneticilerle ve başarı için her yolu kullanan reklam ajansı ile devam eder miydi? Bir Anadolu Sigorta müşterisi olduğum için de kendime teessüf ediyorum.  - Deniz K.
Cevap: Deniz Hanım, sigorta şirketinin o kadar kötü niyetli olduğunu sanmam. Derdim, kullandıkları söylem.

SİZİ PROTESTO EDİYORUM
(...) Anadolu Sigorta’nın bir görevi de insanları deprem sel gibi afetlerde riziko gerçekleşmeden halkı bilinçlendirmektir. Bu düşünce gerçekleştirilirken Atatürk’ün ne kadar ileri görüşlü ne kadar büyük bir deha olduğu ortaya konmuştur. Sizler de bu ülkenin güya aydınları olarak halkı bilinçlendirmekle görevlisiniz. Bir aydının görevi topluma bilgi vermek ve toplumu siyasal ekonomik vb. gibi konularda bilinçlendirmektir... - M. Hakan Özkan 2. Müdür Batı Anadolu Bölge Md.
Cevap: Sayın Özkan, Anadolu Sigorta’nın bölge müdürlüğünden kurumsal iletişimine mi tayin oldunuz? Kullandığınız dil, kurumunuza hiç yakışmıyor. Siz bana görevimi hatırlatıyorsunuz ya, ben de hatırlatayım dedim...

NE SAKINCASI VAR?
O dönemde Türkiye Cumhuriyeti kurulurken nasıl bir heyecan ve istek varsa bir memlekette az bulunan bir fabrika, banka ve sigorta şirketi kurulurken de aynı heyecan vardı. Bu nedenle geçmişinde Atatürk’le bağlantısı bulunan firmaların bunu ifade etmesinde niye bir sıkıntı olsun ki? Abartıya kaçılmaması koşuluyla bırakın, Atatürk de temelinde yer aldığı firmalarca (düzgünce) dile getirilsin.- Çağrı T.
Cevap: Çağrı Bey, çok güzel ifade etmişsiniz. Problem, “abartıya kaçılmaması” koşulunda... Kimin, nasıl abartıp abartmayacağı belli olmuyor ki.