Arkadaşı İlhan Koman'ı uğurlarken yazdığı şiirde, "İlhan Koman ki tıraşsız heykeltıraş" der Can Yücel, "Uçmağa doğru sakallı / Elinde bombalarla bebekler / Heykel gibi olmayan heykeller / Taşınırdı garip maacir / Güneyinden kuzeyine kutupların / Battı batacak teknesiyle / Varmak için Edirne'ye Selimiye'ye..."
O, bugün 100 yaşında 'battı batacak tekne', adıyla söylersek 'Hulda'; İsveç'teki son günlerini yaşıyor. Uzun bir yolculuk bekliyor kendisini. Koman'ın efsanevi teknesi, 'Hulda Festivali 2008-2010 Projesi' kapsamında Türkiye'ye gelecek. Hem de bir kültür-bilim merkezi olarak. Projenin ayrıntılarını heykeltıraşın oğlu, İlhan Koman Vakfı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Koman’la konuştuk.

Biz Hulda'yı İlhan Koman'ın yaşadığı ve çalıştığı tekne olarak biliriz. Nedir tam hikayesi?
1905 yapımı eski bir tekne. 1958'de mimar Ralph Erskine'in iş teklifi üzerine İsveç'e gidiyor babam. Mimarlık bürosu Drottningholm’deki bir teknenin içinde. Babam da ona yakın bir yer arıyor. Ahırdan bozma bir evi ucuza kiralıyor. Çalışıp evi tamir ediyor. O sırada, sene 1964, Hulda'yı görüyor ve alıyor. 

Sizin için ne ifade ediyor Hulda?
Ailenin bir parçası. Yedi kişiydik teknede. Babam, babamın ikinci eşi, üç çocukları, eşinin ilk evliliğinden olan üvey kardeşim ve ben. 

Unutamadığınız anılar var mı Hulda'da?
Bir akşam Aşık Daimi, Aşık Nesimi, Tuncel Kurtiz ve Zülfü Livaneli'yi hatırlıyorum. Sohbet ediyoruz. Hem çalınıyor hem söyleniyor. 60'lı yıllar olduğu için, birçok konuğunun yanı sıra darbe günlerinin baskısından kaçan dönemin aydınlarını ağırlamışlığı da var. Yaşar Kemal, Abidin Dino, Ali Neyzi, Abdurrahman Hancı, Safa, Alev Ebuzziya, Erol Akyavaş ilk aklıma gelenler.

Hulda'yı kültür-bilim merkezi yapacaksınız. Bu proje nasıl oluştu?
1999'da İlhan Koman Vakfı'nı kurmamızın sebebi hem babamın eserlerinin korunması, tanıtılması, yaşatılması hem de Türkiye'de kültür sanat alanında bir şeyler yapabilmekti. Belki bir gün Hulda'yı da getirebiliriz diye düşünüyorduk. 

Neler olacak projede?
Daha çok babamın eserleri yer alacak. Vardığımız limanlarda çadır kurulacak; atölye çalışmaları yapılacak. 

Teknede göreceklerimiz İlhan Koman'ın orijinal eserleri mi olacak?
Hayır. Eserlerin hepsi vakfın   deposunda.  Özel kopyaları   yapılacak.  İnsanların  incelemesi  lazım. Orijinallerini koyamıyoruz.

En ünlü eseri 'Akdeniz'di
Koman 1921'de Edirne'de doğdu. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'ni bitirdikten sonra 1947'de devlet bursuyla Paris'teki Julian Akademisi'ne gitti. 1951'de Türkiye'ye döndü ve 1958'de İsveç'e taşınana kadar İstanbul Akademisi'nde ders verdi. Yaşadığı ve çalıştığı Drottningholm kentinde Hulda adlı tekneyi onarıp yeniledi. Stockholm Güzel Sanatlar Akademisi'nde ders verdi. Koman çalışmalarını birçok kentte sergiledi. Çalışmalarının çoğu büyük yapıtlar olarak İsveç'te kaldı. Türkiye'de dış mekan için tasarladığı üç büyük demir heykel en önemli çalışmaları arasında yer alıyor. İstanbul'daki heykellerinden 4. Levent semtindekine 'Akdeniz', Santralistanbul'dakine ise 'Sonsuzluğa' adını verdi. Taksim'deki heykeline ise isim koymadı. Ayrıca Anıtkabir'de saçak bir duvar yaptı, Ankara'daki Seymenler Parkı için de isimsiz bir bronz heykel tasarladı. 1986'da öldü.