Antakya mozaiklerine haksızlık yapmayın

Aslında haksızlık bize... Dünyanın en büyük ikinci mozaik müzesi Antakya’da, fakat en güzel tanıtım kitabı İngilizce! Galiba kültür, sadece turistlere tanınan bir ayrıcalık oldu

İstanbul’un buz gibi soğuğu ve fazlasıyla bunaltıcı gündeminden kaçıp, Antakya’ya gittim. Daha evvel hiç görmediğim bu şehri gezdikçe, akıl almaz tarihi ve kültürel zenginliğiyle beraber insanlarını da tanıdıkça çok sevdim. Antakya deyince akla ilk gelen şey yemekleri... Tabii ki ününü sonuna kadar hak ediyor!
Ancak dünyanın ilk aydınlatılan caddesinin bu şehirde olduğunu, yahut dünyanın ikinci kilisesiyle Anadolu’nun ilk camiinin Antakya’da bulunduğunu pek bilmeyiz. Dahası, Tunus’tan sonra dünyanın en büyük ikinci mozaik müzesi bu şehirde. Evet, Gaziantep’teki Zeugma çok önemli. Fakat Antakya ve civarında bulunan mozaiklerin çeşitliliğiyle kıyaslanamaz.

Okeanos Tethys mozaiği, okyanus tanrısı ve tanrıçasını tasvir ediyor. M.Ö 4’üncü yüzyılda yapılan mozaik, Antakya’nın Harbiye ilçesinde bulunmuş. Bugün Antakya Mozaik Müzesi’nde sergileniyor.

Mozaiklere tercüman lazım
Ne yazık ki Antakya’nın mozaikleri hakkında azıcık araştırma yapacak olursanız hayal kırıklığı yaşayacağınız kesin. Her şeyden evvel, müzenin resmi bir internet sitesi yok. Mozaiklerin ne anlama geldiğini anlatan tek bir kitap var, ‘Hatay Müzesi ve Çevresi’. Ne yazık ki mozaiklerin hangi yılda, nereden çıkarıldığına dair bilgilerden fazlasını bulamıyorsunuz.
Müzedeki broşürler ve birer satırlık bilgiler de ötesine geçemiyor. Mozaiklerin hakkını veren tek bir kitap var, o da İngilizce! Fatih Cimok’un editörlüğünü yaptığı, kuşe kağıda, ciltli kocaman kitabın fiyatı 300 TL.
Anlayacağınız bu ülkede ancak turistseniz veya İngilizce biliyorsanız, bu toprakların tarihini, sanatını, kültürünü öğrenebiliyorsunuz. Böyle rezalet mi olur?

Şehrin en şık oteli

* Antakya’da nerede ne yenir, nerede kalınır gibi bilgileri, bu şehri daha evvel görenlerden ve yerlisinden, sora sora öğrendik.
* Antakya’nın şehir merkezinde birbirinden güzel tarihi binalar var. Yavaş yavaş kıymete biniyor, restore edilip otel yapılanlar da var. Ottoman Palace gibi görgüsüzlük abidesi büyük otelleri hiç saymıyorum.
* Suriye’nin ilk cumhurbaşkanının konutu olan taş bina, bugün Liwan Otel. Tartışmasız şehrin en şık oteli, içinde bar ve restoranı da bulunuyor.
* Liwan’ın odaları defne kokuyor, pencere kepenkleri bile orijinaline uygun, cevizden yapılmış. Ve ah, o eski evlere has renkli taş motifleri... Tel: 0 326 215 77 77

Yeni müze çözüm olacak mı?

* Benzer sıkıntı, yani kendini iyi tanıtamama, anlatamama hali, genel olarak şehir rehberlerinde de hakim.
* Kültür Bakanlığı’nın yeni çıkardığı gayet havalı bir ‘Hatay’ rehberi var. Cilalı Taş Devri’nden tutun, Antakya’nın yemeklerine, bol fotoğraflı bir dergi kıvamında. Çok güzel, faydalı özet bilgiler içeriyor ancak çantanızda taşıyacağınız boyut ve ağırlıkta değil.
* Antakya, yüzyıllardır nice medeniyetlere ev sahibi olmuş. Defalarca yakılıp yıkılmış, bazen de depremle yerle bir olmuş. Buna rağmen yüzyıllar evvel evlerin içinde süsleme olarak yapılan mozaiklerden bazıları muhafaza edilebilmiş. Müthiş bir miras bu! Ama hakkını da verebilmek lazım.
* Yeni bir müze insaat aşamasında. Zaten yer bulunamayan lahitler, mozaikler müzenin bahçesinde duruyor! Gerçi yeni müze de eskisi gibi şehrin göbeğinde olmayacak.