Türkiye’nin en kapsamlı çağdaş sanat etkinliklerinden Contemporary Istanbul, Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı’nda, bu yıl dördüncü kez kapılarını ziyaretçilerine açıyor. Yerli ve yabancı 70'ten fazla galerinin yüzlerce yapıtıyla katılacağı etkinlik, yarın başlayıp 6 Aralık'a kadar sürecek. Sanatçı ve yapıt çeşitliliğinin arttığı Contemporary Istanbul’da, Sabancı Müzesi, Akbank Sanat, İstanbul Modern Müzesi, İKSV ve Doğançay Müzesi’nin de bulunduğu 11 sanat kurumu yer alacak.
Sanat etkinliklerine farklı bir boyut getiren Contemporary Istanbul, bir yandan dünya çağdaş sanat ortamını İstanbul’da ağırlarken, diğer yandan da İstanbul’un kültür ve sanat yaşamını dünyaya tanıtıyor. Contemporary Istanbul’da geçen yıl 12.5 milyon dolarlık eser sergilenmiş ve yüksek oranda satış grafiği yakalanmıştı. Bu anlamda da Contemporary Istanbul’09’a koleksiyonerlerin yoğun ilgisi bekleniyor. Contemporary Istanbul Yönetim Kurulu Başkanı Ali Güreli'yle konuştuk.

Comtemporary Istanbul, İstanbul için ne ifade ediyor?
İstanbul’un dünyadaki diğer şehirlerden, tarihi ve kültürel değerleriyle beraber çağdaş sanat ile de ayrılmasını sağlıyor. İstanbul son 3-4 yıldır kültür sanat alanında yükselen bir çizgide.  CI da İstanbul’un bu özelliğini dünyaya tanıtan bir mekanizma. Ayrıca ekonomik değer de sağlıyor ve İstanbul’a karşı taleplerin artmasına yol açıyor.

Bu yılki CI'ın geçen yıllara göre farklılıklar neler?
Bu sene sanat türleri arttı. Sadece Türk Çağdaş Sanatı’na değil, çevre ülkelerin sanatçılarına da yer veriyoruz. Mesela Suriyeli çağdaş sanatçıların eserlerini sergileyeceğiz. İstanbul - Berlin 20. kardeşlik yılı nedeniyle Berlinli galerilere ev sahipliği yapıyoruz. 

Türkiye'de çağdaş sanata ilgi nasıl?
Küresel ekonomik krize rağmen çağdaş sanat çok hızlı gelişiyor ve ilgi de artıyor. Geçtiğimiz günlerde Türk Çağdaş Sanat tarihinin en yüksek değerli eser satışı Burhan Doğançay’a nasip oldu. Koleksiyoner sayısı artıyor, bilinçli koleksiyoner olmanın gerekleri ve yöntemleri tartışılıyor. Müzayedeler daha başarılı geçiyor. Son olarak bir müzayedede beş küsür milyon TL değerinde satış gerçekleşti. CI’da da bu yıl, katılımcı galerilerin toplamda 10 milyon dolar’ın üzerinde satış yapması ön görülüyor.  Bu satış hedefi geçen senenin yüzde 30 üzerinde.

Türkiye'de çağdaş sanat üretimi ne durumda?
Nitelikli, ama dünyaya açılımını tamamlayamadı. Bir sanatçının başarısı ve eserlerinin değerinin artması, tüm dünyada izlenmesi ve sergilenmesi ile doğru orantılı. Türk sanatçıları son derece başarılı, ama maddi değer çok alt seviyelerde. 

Türk çağdaş sanatını dünyaya tanıtmak için ne yapılmalı?
Sanatçılara birlikte düşünüp hareket etmek gerek. Galerilerle birlikte, yurt dışı fuar ve sergilemelere devlet tarafından destek verilmeli. Sanat eseri alışverişinde yüzde 18 oranındaki KDV utanç verici. Türkiye’de devletin kültür sanata verdiği destek, yok denecek kadar az. Sanat eseri üretiminin sadece artması değil, nitelikli artmasını teşvik etmekte de yarar var. CI çok önemli bir görevi yerine getiriyor. Yurt içi ve yurt dışı pazarların dikkatini çekiyor.

Dünyada, çağdaş sanatın ticaret hacmi ne kadar, Türkiye'de ne kadar?
Dünyada 36-37 milyar dolar sanat ticaret hacmi var. Bunun 8-9 milyar dolar’ı çağdaş sanat. Bu rakamlar 2008 sonundan başlayarak indi, ancak hızla yeniden yükselmeye geçti. Türkiye içinse bir tahmin yapmak  güç ama 75-125 milyon dolar olduğu varsayılabilir.

CI'ya ilgiden memnun musunuz?
Ziyaretçi ilgisinden memnunuz ama etkinliğin gelişmesi için devlet desteğine ihtiyacımız var. Uluslararası pazardan da ilgi görüyoruz. Buna rağmen hiçbir devlet yetkilisi bizi arayıp “Size daha fazla nasıl destek olabiliriz?” diye sormadı. Gerçekte devletin asli görevinin bu şekilde yaklaşım göstermek olduğuna inanıyorum.


ÇAĞLA CABAOĞLU: “YATIRIM AMACI DA VAR” 
İstanbul 2010 Kültür Sanat Başkenti, ayrıca dünyanın yeni sanat piyasasının doğduğu nokta. Bunun dışında ‘emerging artist’ (yeni yetişen sanatçı) potansiyelinin de çok yüksek olduğu bir şehir. Bu yüzden her etkinliğin de ayrı değeri oluyor. Tarih yazacak sanat yapıtlarını ileri taşıyan bir galerici olarak organizasyonun bir parçası olmaktan dolayı mutluyum. Bu fuar benim için önemli, çünkü Alev Gözonar seramik sanatçımızın değişik bir enstelasyonuna yer vereceğiz. Bu seramikler teknoloji sayesinde etkileşimli hareket ediyor. Bu Türk Çağdaş Sanatı için bir ilk. Ertuğrul Ateş'in de 10 buçuğa iki metrelik bir işini solo sergileyeceğiz. O da benim özel olarak çalıştığım sanatçılarımdan biri.
Ali Güreli'yi CI konusunda tebrik ediyorum. Çok önemli bir misyon gerçekleştiriyor. Bu İstanbul ve Türk Çağdaş Sanatı için önemli bir etkinlik. Dünya çapında tanınan sanatçılar ve galericilerle yan yana standlarınız oluyor. Son yıllarda Türk koleksiyonerlerinin peşinden koşan bir yabancı galerici kalabalığı da oluştu. Sanat şu an yatırım amacı olarak da çok gündemde. 


Etkİnlİkte neler var?
Contemporary Istanbul’09, bugün Aydın Teker’in koreografisinde düzenlenen ‘aKabı’ adlı açılış performansıyla başlayacak. Etkinlikte, Berlin ve İstanbul’un ‘Kardeş Şehir’ olmalarının 20’nci yılının anısına,  Alman galerileri ve koleksiyonerlerinin katılımıyla özel etkinlikler düzenlenecek. Rumeli Salonları’nın ‘Art From Berlin’e ayrılan alanında, Alman Çağdaş Sanatı’nın ilgi çekici örnekleri sergilenecek. Contemporary Istanbul’09’un dışa dönük yüzü elbette Batı ile sınırlı kalmayacak. Rusya ve Ortadoğu’dan da çarpıcı örnekler, çağdaş sanatın İstanbul zirvesinde sergilenecek. Aynı kapsamda her yıl tekrarlanacak olan ‘Yeni Ufuklar / New Horizons’ bölümünde ise bu yıl ilk kez Suriye Çağdaş Sanatı ‘Art from Syria’ başlığı altında sanatseverlerle buluşacak.  Contemporary Istanbul’un ses getiren projelerinden biri de, ilki 2008’de gerçekleşen ‘CI Dialogues’ oldu. Bu yıl CI Dialogues kapsamında gerçekleşecek Art Forum’da; Robert C. Morgan, Hasan Bülent Kahraman ve Başak Şenova  çağdaş sanatı tartışacaklar.